Vanaf het moment dat ik leerde lezen, vind ik taal leuk. Natuurlijk de eigen taal, maar ook de buitenlandse. Diegenen die ik begrijp, probeer ik steeds beter te begrijpen en ik geniet van plotseling zichtbare verbanden, meevallertjes, woordgrappen en vaardigheid. Zelfs van talen waarvan ik niets begrijp, kan ik houden, als iemand met een welluidende stem oreert, als de klanken me aanstaan en zelfs, als ik zo onwetend ben dat het geinig wordt.
Het mooie van taal vind ik ook dat er leven en vooruitgang in zit. En best snelle vooruitgang ook. Woorden uit mijn jeugd zijn al weer ouderwets en woorden van mijn moeder worden soms al niet meer gebruikt. Wie gebruikt het woord "pardoes" nou nog, ik hoor het bijna niet meer, wat was er mis met dat woord?
Ik ben van het tijdperk dat je iets "gaaf" kon vinden, maar al snel viel ik door de mand als oudere jongere, omdat het "vet" moest zijn, of "cool" of "vet cool".
Het nadeel van een levende taal is natuurlijk dat er woorden oppoppen waar je zomaar ineens de pest aan kan hebben. Ik heb zo'n woord. Ik zal het één keer noemen en vervolgens coderen als het H-woord.
Het woord is "heftig".
Het H-woord begon zo'n 2 jaar geleden binnen te druppelen. Ook binnen mijn werk- en vriendenkring. In eerste instantie werd het los gebruikt, als uitroep, als waardeoordeel, uit de categorie "gaaf", en daarbij werd het H-woord uitgesproken met veelbetekenende blikken, met opgetrokken wenkbrauwen en rollende ogen en met een steeds lager wordende stem op de 2e lettergreep van het woord.
Ik vond het toen al niks. Het H-woord is namelijk vaag, eigenlijk zegt het niks, niks positiefs en niks negatiefs en ik besloot het niet te gebruiken.
In de afgelopen 2 jaar heeft het H-woord het ver geschopt. Ik hoor het om de haverklap, vooral op de NL TV. Het komt voor in alle situaties die je maar kan bedenken. Het H-woord wordt gebruikt voor een scheiding tussen 2 bekenden, voor een ziekte die een bekende NL heeft getroffen, voor een natuurramp zoals op Haiti, maar ook voor een lied dat een gouden plaat haalt, de treinwissels die het niet meer doen en voor een diefstal van een rollator.
Armoede is dat dus. Taalarmoede. Daar waar je zoveel mooie woorden zou kunnen gebruiken, die veel meer de waarde en de impact van een gebeurtenis zouden illustreren, wordt het drooggekookt en teruggebracht tot het H-woord.
Toch heb ik wel respect voor het H-woord. Het is er toch maar in geslaagd om in de jungle van levende talen te overleven en zich een vaste plaats te verwerven. Ik hou het woord in de gaten en ik realiseer me dat het woord een risico bij zich draagt. Het risico van besmetting. Tot dusverre heb ik mij zelf niet kunnen betrappen op gebruik van het H-woord, maar het gevaar ligt op de loer. Levensgroot.
Een paar jaar geleden kwam er een nieuw spel in zwang, op het werk. Het spel was een beetje geheim, maar eigenlijk wist iedereen er ook wel van. Het spel heet bullshit bingo.
Het spel werd gespeeld tijdens praatjes en presentaties van managers voor hun teams of voor andere groepen. De groepsleden pakten een leeg a-viertje, verdeelden dat in zo'n 20 rechthoeken en zetten in elk hokje een woord dat tot vervelens toe door de managers werd gebezigd. Voorbeelden van die woorden zijn legio, ik geef er een paar.
Intrinsieke motivatie, parkeren, oppakken, performance, competentie, feedback, samen, teameffort etcetcetc.
Het spel was simpel en duidelijk. De manager werd netjes toegehoord maar in het geniep werd hij gescoord op het a-viertje, de kruisjes werden gezet en in plaats van de uitroep BINGO, werd er alleen driftig onderling oogcontact gezocht en schoten glimlachen heen en weer, als de kaart was volgekruist. In de koffiepauze volgde dan de evaluatie en werd een nieuwe bullshitbingokaart getekend voor de volgende presentatie.
In die tijd was ik al lang manager en ik weet dus wel bijna zeker dat ook ik ben blootgesteld aan het spel. Ik houd niet van bullshit en ik heb altijd geprobeerd om wat authentieker te zijn in mijn woordgebruik dan anderen, maar tot op de dag van vandaag weet ik niet of ik een team ooit het genoegen heb gegeven om in 1 verhaal of presentatie van mij een kaart vol te spelen. Wellicht hoor ik dat ooit nog eens terug...ik zal me er dan met terugwerkende kracht voor schamen. Ik vond het eigenlijk best een leuk spel, die Bullshitbingo en de wetenschap dat het bestond en ook ik het niet kon ontlopen, hield me scherp.
En ondertussen zitten we dus met dat H-woord. Tot nu toe gaat het goed en kan ik er zonder. Maar wie weet, op een kwade dag, in een zwak moment, rolt het uit mijn mond. Pardoes, zogezegd.
Laatste reacties